10 marca
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
10 marca jest 69. (w latach przestępnych 70.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 296 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Ryb.
| Kalendarium dzień po dniu |
| << | marzec 2010 | >> | ||||
| Pn | Wt | Śr | Cz | Pt | So | Nd |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 |
Spis treści |
- imieniny: Aleksander, Cyprian, Eugenia, Gaja, Gajusz, Makary, Piotr, Porfirion, Symplicjusz, Symplicy i Zwnisława.
- Birma – Święto Pory Bezdeszczowej
- Polska – Dzień Mężczyzn
- USA – Narodowy Dzień Spódnicy (ang. National Skirt Day – NSD[1], po raz pierwszy obchodzony 10 marca 1998 r., amer. sposób zapisu daty: 03.10.1998 w Polsce obchodzony 30 października)
- wspomnienia i święta Kościoła katolickiego[2][3],
- 1296 – książęta kujawski Władysław Łokietek i głogowski Henryk III zawarli układ w Krzywiniu o podziale Wielkopolski.
- 1646 – król Władysław IV Waza ożenił się z księżniczką francuską Marią Ludwiką Gonzagą de Nevers.
- 1863 – Marian Langiewicz został dyktatorem powstania styczniowego.
- 1920 – wojna polsko-bolszewicka: wojska rosyjskie rozpoczęły ofensywę na zachód.
- 1922 – został utworzony drugi rząd Antoniego Ponikowskiego.
- 1925 – podpisano konkordat między Polską i Stolicą Apostolską.
- 1930 – w Chojnicach oficjalnie utworzono Miejski Klub Sportowy Chojniczanka.
- 1934 – uchwalono pierwszą ustawę o ochronie przyrody, która dała m.in. podstawy prawne do tworzenia parków narodowych.
- 1944 – kilkuset ukraińskich mieszkańców Sahrynia zostało zamordowanych przez polskie podziemie.
- 1945 – wojska radzieckie zdobyły Lębork i Łebę
- 1947 – Polska i Czechosłowacja podpisały układ o przyjaźni.
- 1952 – dokonano oblotu szybowca SZD-9 Bocian.
- 1954 – rozpoczął się II Zjazd PZPR.
- 1959 – rozpoczął się III Zjazd PZPR.
- 1994 – utworzono Uniwersytet Opolski.
- 2008 – Hosni Mubarak jako pierwszy prezydent Egiptu złożył wizytę w Polsce.
- 2009:
- arcybiskup Józef Michalik, metropolita przemyski został wybrany na drugą kadencję na stanowisku Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.
- do Nowego Zoo w Poznaniu przywieziono z Węgier dwa samce słonia afrykańskiego.
- 241 p.n.e. – I wojna punicka: zwycięstwo Rzymian nad flotą kartagińską w bitwie koło Wysp Egadzkich.
- 1098 – Baldwin I został hrabią Edessy.
- 1535 – zostały odkryte Wyspy Galapagos.
- 1785 – późniejszy prezydent Thomas Jefferson został amerykańskim ambasadorem we Francji.
- 1793:
- rewolucja francuska: powołano Trybunał Rewolucyjny w celu walki z kontrrewolucją.
- w departamencie Wandea zachodniej Francji wybuchło rojalistyczne powstanie (wojny wandejskie).
- 1814 – wojny napoleońskie: zakończyła się bitwa pod Laon.
- 1831 – została utworzona francuska Legia Cudzoziemska.
- 1848 – Senat USA ratyfikował traktat z Guadalupe Hidalgo, kończący wojnę amerykańsko-meksykańską.
- 1876 – Aleksander Graham Bell przeprowadził pierwszą rozmowę telefoniczną.
- 1896 – Charilaos Vasilakos wygrał pierwszy bieg maratoński, uzyskując czas 3 godz. 18 min.
- 1905 – wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa pod Mukdenem.
- 1906 – Francja: w katastrofie w kopalni Courrières zginęło 1 099 górników.
- 1912 – Yuan Shikai został drugim prezydentem Chin.
- 1919 – uchwalono konstytucję Ukrainy radzieckiej.
- 1925 – został założony grecki klub sportowy Olympiakos Pireus.
- 1933 – 115 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Long Beach (Kalifornia).
- 1945:
- II wojna światowa: Amerykanie dokonali nocnego nalotu dywanowego na Tokio. Zginęło ponad 100 tys. ludzi.
- na Filipinach zniesiono ruch lewostronny.
- 1949 – I wojna izraelsko-arabska: wojska izraelskie zajęły Ejlat nad Morzem Czerwonym.
- 1951 – Henri Queuille został trzeci raz premierem Francji.
- 1952 – na Kubie generał Fulgencio Batista dokonał przewrotu wojskowego i doszedł do władzy.
- 1959 – w Tybecie wybuchło antychińskie powstanie. Zginęło ok. 86 tys. Tybetańczyków.
- 1966 – odbył się ślub obecnej królowej holenderskiej Beatrycze z niemieckim dyplomatą Clausem von Amsbergiem.
- 1969 – zabójca Martina Luthera Kinga, James Earl Ray, został skazany na 99 lat więzienia.
- 1977 – dokonano odkrycia pierścieni Urana.
- 1978 – pierwszy lot francuskiego myśliwca Mirage 2000.
- 1982 – wszystkie planety ustawiły się w jednej linii.
- 1989 – 24 osoby zginęły, a 45 zostało rannych w katastrofie lotu Air Ontario 1363 w Dryden (Ontario).
- 2006 – NASA: Sonda Mars Reconnaissance Orbiter weszła na orbitę Marsa.
- 2008 – wystąpienia mieszkańców przeciw władzy chińskiej zapoczątkowały największe od blisku 50 lat zamieszki w Tybecie.
- 2009 – 11 osób zginęło w strzelaninie w Alabamie.
- 1415 – Wasyl II Ślepy, wielki książę moskiewski (zm. 1462)
- 1452 – Ferdynand II Katolicki, król Aragonii, Sycylii, Kastylii i Neapolu (zm. 1516)
- 1503 – Ferdynand I Habsburg, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, król Czech i Węgier (zm. 1564)
- 1574 – Giovanni Antonio Facchinetti de Nuce młodszy, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1606)
- 1628 – Marcello Malpighi, włoski biolog, anatom, lekarz (zm. 1694)
- 1752 – Józef Zajączek, polski generał (zm. 1826)
- 1760 – Leonardo Fernández de Moratín, hiszpański dramatopisarz (zm. 1828)
- 1788 – Joseph von Eichendorff, niemiecki poeta (zm. 1857)
- 1791 – Józef Grzegorz Wojtarowicz, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1875)
- 1810 – Stanisław Kierbedź, polski budowniczy (zm.1899)
- 1827 – Józef Bliziński, polski pisarz (zm. 1893)
- 1844:
- Alfred Kamienobrodzki, polski budowniczy, architekt, malarz, akwarelista (zm. 1922)
- Pablo de Sarasate, hiszpański skrzypek, kompozytor (zm. 1908)
- 1845 – Aleksander III Romanow, car Rosji (zm. 1894)
- 1865 – Julian Nowak, polski lekarz, bakteriolog, polityk, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, premier Polski (zm. 1946)
- 1867 – Hector Guimard, francuski architekt (zm. 1942)
- 1870 – Ester Rachel Kamińska, polska aktorka (zm. 1925)
- 1873:
- Witold Noskowski, polski dziennikarz, krytyk teatralny i muzyczny (zm. 1939)
- Jakob Wassermann, niemiecki pisarz pochodzenia żydowskiego (zm. 1934)
- 1884 – Stanisław Jurkiewicz, polski prawnik, polityk, minister zdrowia i opieki społecznej (zm. 1954)
- 1892 – Arthur Honegger, szwajcarski kompozytor (zm. 1955)
- 1902 – Stefan Inglot, polski historyk, profesor, działacz ruchu spółdzielczego (zm. 1994)
- 1908 – Daniel Cederberg, szwedzki duchowny luterański, działacz ekumeniczny (zm. 1969)
- 1913 – Adam Schaff, polski filozof (zm. 2006)
- 1918 – Zygmunt Michałowski, polski dziennikarz, komentator, dyrektor Rozgłośni Radia Wolna Europa w Monachium (zm. 2010)
- 1918 – Günther Rall, niemiecki pilot, as myśliwski II wojny światowej (zm. 2009)
- 1920:
- Jean Lefebvre, francuski aktor (zm. 2004)
- Marcial Maciel, meksykański duchowny katolicki, założyciel zakonu Legion Chrystusa (zm. 2008)
- 1923:
- Halina Cieślińska-Brzeska, polska malarka, animator kultury (zm. 2004)
- Val Fitch, amerykański fizyk, laureat Nagroda Nobla
- Hedy Schlunegger, szwajcarska narciarka alpejska, mistrzyni olimpijska (zm. 2003)
- 1926:
- Czesław Cywiński, polski wojskowy, kombatant, przewodnik światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (zm. 2010)
- Zbigniew Salwa, polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
- Aleksandr Zacepin, rosyjski kompozytor, twórca muzyki filmowej
- 1927 – Jupp Derwall, niemiecki piłkarz, trener piłkarski, selekcjoner reprezentacji Niemiec (zm. 2007)
- 1932:
- Józef Marek, polski duchowny katolicki, biskup wrocławski (zm. 1978)
- Georges Rawiri, gaboński polityk (zm. 2006)
- 1933 – Bernadetta Matuszczak, polska kompozytorka
- 1936:
- Sepp Blatter, szwajcarski działacz sportowy, sekretarz generalny FIFA
- Wojciech Łukaszewski, polski kompozytor (zm. 1978)
- 1937 – Joe Viterelli, amerykański aktor (zm. 2004)
- 1939:
- Stanisław Radwan, polski kompozytor
- Zygmunt Samosiuk, polski operator filmowy (zm. 1983)
- 1940 – Chuck Norris, amerykański aktor
- 1947 – Kim Campbell, kanadyjska polityk, premier Kanady
- 1948 – Zbigniew Grzegorzewski, polski tłumacz języka migowego, pedagog
- 1949 – Jerzy Melcer, polski piłkarz ręczny, medalista olimpijski
- 1951 – Andrzej Wasilewicz, polski aktor
- 1952 – Janusz Byliński, polski polityk, minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej
- 1953 – Anna Kołyszko, polska tłumaczka literatury angielskiej i amerykańskiej (zm. 2009)
- 1954 – Luc Dardenne, belgijski reżyser filmowy
- 1955 – Juliusz Machulski, polski reżyser filmowy
- 1957:
- Osama bin Laden, saudyjski terrorysta, założyciel Al-Kaidy
- Andrzej Huszcza, polski żużlowiec
- 1958 – Sharon Stone, amerykańska aktorka
- 1962 – Jasmine Guy, amerykańska aktorka
- 1963:
- Rick Rubin, amerykański producent muzyczny
- Olaf Deriglasoff, polski gitarzysta, basista, muzyk sceny niezależnej, kompozytor, autor tekstów, aranżer i producent muzyczny
- 1964:
- Neneh Cherry, szwedzka piosenkarka
- Anton Polster, austriacki piłkarz
- Edward, hrabia Wessex, syn Elżbiety II
- 1965 – Jacek Grembocki, polski piłkarz, trener
- 1971 – Timbaland, amerykański producent muzyczny
- 1973 – Eva Herzigová, czeska modelka, aktorka
- 1974 – Cristián de la Fuente, chilijski aktor
- 1976:
- Frantz Granvorka, francuski siatkarz, reprezentant Francji
- Natalie Nicholson, amerykańska curlerka
- Barbara Schett, austriacka tenisistka
- 1979 – Edi Gathegi, amerykański aktor
- 1981 – Samuel Eto'o, kameruński piłkarz, reprezentant Kamerunu
- 1983 – Jelena Bowina, rosyjska tenisistka
- 1983 – Carrie Underwood, amerykańska piosenkarka
- 1984 – Olivia Wilde, amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- 1985 – Nathalie Kelley, australijska aktorka
- 1988:
- Ivan Rakitić, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
- Jebichi Yator, kenijska lekkoatletka
- 1990 – Stefanie Vögele, szwajcarska tenisistka
- 1992 – Emily Osment, amerykańska aktorka
- 483 – Symplicjusz, święty, papież (ur. ?)
- 898 – Yogong Tosǒn, koreański mistrz sǒn (ur. 827)
- 1312 – Kazimierz bytomski, książę opolsko-bytomski (ur. pomiędzy 1253 a 1257)
- 1526 – Janusz III, książę mazowiecki (ur. ok. 1502)
- 1615 – Jan Ogilvie, święty katolicki, szkocki jezuita (ur. 1579)
- 1668 – Johann Rudolf Glauber, niemiecki chemik (ur. 1604)
- 1822 – Józef Wybicki, polski działacz niepodległościowy, poeta (ur. 1747)
- 1826 – Jan VI, król Portugalii (ur. 1767)
- 1861 – Taras Szewczenko, ukraiński poeta, malarz (ur. 1814)
- 1864 – Maksymilian II Bawarski, król Bawarii (ur. 1811)
- 1872 – Giuseppe Mazzini, włoski rewolucjonista (ur. 1805)
- 1884 – Bernardo Guimarães, brazylijski pisarz (ur. 1825)
- 1914 – Bolesław Jędrzejowski, polski publicysta, współzałożyciel PPS (ur. 1867)
- 1937 – Jewgienij Zamiatin, rosyjski pisarz (ur. 1884)
- 1938 – Stanisław Nowakowski, polski geograf (ur. 1888)
- 1940 – Michaił Bułhakow, rosyjski pisarz (ur. 1891)
- 1942:
- William Henry Bragg, brytyjski fizyk, laureat Nagroda Nobla (ur. 1862)
- Michał Howorka, polski prawnik, działacz polityczny (ur. 1900)
- 1948 – Jan Masaryk, czeski polityk, minister spraw zagranicznych (ur. 1886)
- 1965 – Jean Boyer, francuski reżyser filmowy (ur. 1901)
- 1966 – Frits Zernike, holenderski fizyk, laureat Nagroda Nobla (ur. 1888)
- 1970 – Jerzy Lau, polski poeta, krytyk literacki i teatralny, tłumacz (ur. 1917)
- 1971 – Edmund Nowicki, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1900)
- 1974 – Bolesław Kominek, polski duchowny katolicki, arcybiskup wrocławski, kardynał (ur. 1903)
- 1985 – Konstantin Czernienko, rosyjski polityk, przywódca ZSRR (ur. 1911)
- 1986 – Ray Milland, amerkański aktor (ur. 1905)
- 1987 – Jakub Gąsienica-Wawrytko, polski ratownik górski, przewodnik tatrzański (ur. 1908)
- 1993 – Guido Wieland, austriacki aktor (ur. 1906)
- 1996 – Jerzy Siedlecki (ur. 29 lipca 1907) pułkownik LWP
- 1997 – LaVern Baker, amerykańska wokalistka bluesowa (ur. 1929)
- 2000 – William Porter, amerykański lekkoatleta, płotkarz, mistrz olimpijski (ur. 1926)
- 2003:
- Luděk Pachman, czeski szachista (ur. 1924)
- Barry Sheene, angielski motocyklista, mistrz świata (ur. 1950)
- 2004 – Norbert Grupe, niemiecki bokser, aktor (ur. 1940)
- 2005:
- Dave Allen, irlandzki aktor, komik (ur. 1936)
- Walter Arendt, niemiecki polityk (ur. 1925)
- 2006 – John Profumo, brytyjski polityk (ur. 1915)
- 2007:
- Bud Allin, amerykański golfista (ur. 1944)
- Richard Jeni, amerykański aktor i komik (ur. 1957)
- Alfred Olek, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1940)
- 2008:
- Jan Knoppek, polski polityk (ur. 1939)
- Radovan Lukavský, czeski aktor (ur. 1919)
- Jerzy Wójcik, polski choreograf, artysta baletu, folklorysta, pedagog (ur. 1934)
- 2009:
- Anatolij Sieglin, rosyjski hokeista, trener i sędzia hokejowy (ur. 1922)
- Kazimierz Szołoch, polski działacz związkowy, współzałożyciel komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej im. Lenina (ur. 1932)
- Andrzej Wohl, polski reżyser i aktor (ur. 1942)
Przypisy
|
|||||